Η ΙΣΠΑΝΙΚΗ εκκλησιαστική ιεραρχία προετοιμάζεται για μια τελετή που περιγράφεται ως η μεγαλύτερη μαζική αναγόρευση «μαρτύρων» (beatification: το τρίτο και προτελευταίο στάδιο στην διαδικασία αγιοποίησης, κατά τους ισχύοντες κανονισμούς της καθολικής εκκλησίας) στην ιστορία της Ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας σε μια ημέρα. Η τελετή, που προγραμματίζεται για την 28η Οκτωβρίου στο Βατικανό, αφορά 498 Καθολικούς οι οποίοι σκοτώθηκαν από αριστερούς στην διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου της περιόδου 1936-39.
Ισπανικά ΜΜΕ που πρόσκεινται στην σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση και την ισπανική αριστερά τονίζουν ότι η πρωτοβουλία δεν αποτελεί σύμπτωση, σχετίζοντάς την με την έγκριση επί της αρχής ενός νόμου που καταδικάζει την πολιτική του στρατηγού Φρανσίσκο Φράνκο, το κίνημα του οποίου προκάλεσε τον πόλεμο.
Ο Φράνκο κυβέρνησε την Ισπανία ως δικτάτορας επί 36 χρόνια, με την αμέριστη υποστήριξη της Ισπανικής Καθολικής Εκκλησίας.
Η εκκλησία διαψεύδει ότι υπάρχει οποιαδήποτε σύνδεση ανάμεσα στο νόμο και την τελετή, η οποία προγραμματίζεται να γίνει παρόντος του Πάπα Βενέδικτου XVI στην Εκκλησία του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό.
Όμως ο ισχυρισμός δεν πείθει τους επικριτές της, που της επιρρίπτουν ότι προβαίνει στην κίνηση αυτή για να προωθήσει την συντηρητική άποψη σχετικά με τον Εμφύλιο και την εποχή του Φράνκο.
Η Καθολική ιεραρχία στην Ισπανία ουδέποτε ανταποκρίθηκε στις εκκλήσεις να απολογηθεί για την υποστήριξη του Φράνκο, η άνοδος του οποίου αποτέλεσε το πρελούδιο εκείνης του φασισμού στην Ευρώπη. Ο δικτάτορας κυβέρνησε με «σιδηρά χείρα» τη χώρα έως το θάνατό του το 1975.
Η εκκλησία ήλπιζε ότι θα δικαίωνε το κίνημα του Φράνκο, που ανέτρεψε τη νόμιμη αριστερή κυβέρνηση των δημοκρατικών παρουσιάζοντάς το ως «σταυροφορία», σύμφωνα με εκτιμήσεις 10 θεολόγων οι οποίοι επιχείρησαν μια επανεξέταση της ιστορίας του πολέμου το 1999.
Ο αντικληρικαλισμός ήταν χαρακτηριστικό της αριστερής και της φιλελεύθερης σκέψης στην Ισπανία, και ο λεγόμενος «εθνικοκαθολικισμός» του Φράνκο βοήθησε την εκκλησία να αντιπαρέλθει κάθε τέτοιο κοινωνικό ρεύμα, αν και αρκετοί ιερείς, ειδικά στην Καταλονία και τη Χώρα των Βάσκων, πήραν σαφώς αποστάσεις από το στρατηγό.
Ο λεγόμενος Νόμος Ιστορικής Μνήμης που προώθησε η κυβέρνηση του Λουίς Ροδρίγκες Θαπατέρο αποτελεί την πρώτη προσπάθεια επανεξέτασης των αδικιών και των εγκλημάτων του καθεστώτος Φράνκο.
Ο νόμος αποσκοπεί στην αποκατάσταση της μνήμης δεκάδων χιλιάδων συκοφαντημένων και ξεχασμένων θυμάτων του Φράνκο, με μέτρα όπως η ανακήρυξη των συνοπτικών τους εκτελέσεων ως παράνομων και η εκταφή των σορών τους από τους μαζικούς τάφους όπου βρίσκονται.
Τα μεγαλύτερα κόμματα της Ισπανικής Βουλής τάσσονται υπέρ του νόμου - πλην του Λαϊκού Κόμματος (PP), το οποίο διατηρεί ακόμη ιστορικούς δεσμούς με το φρανκισμό.
Τα πολιτικά κόμματα συμφώνησαν ότι ο νόμος θα επιβάλλει την αποκαθήλωση όλων των μνημείων που αποτίουν φόρο τιμής στο καθεστώς του Φράνκο.
Πάρα πολλές εκκλησίες, με πλάκες που τιμούν «όσους δολοφονήθηκαν από την Μαρξιστική επανάσταση» και «όσους έπεσαν υπέρ Ισπανίας και Θεού» θα αναγκασθούν να τις αποκαθηλώσουν ή να στερηθούν των κεφαλαίων που τους χορηγούνται για την αναπαλαίωση και την διατήρησή τους.
Ο αντιπρόεδρος της Επισκοπικής Συνόδου Αντόνιο Κανιθάρες χαρακτήρισε «ανωφελή τούτη τη στιγμή» το νόμο. Η εκκλησία ταυτίσθηκε με τη θέση του Λαϊκού Κόμματος ότι το νομοθέτημα «ανοίγει ξανά παλιές πληγές».
Ο Χόρχε Λόπεθ Τεουλόν, ένας από τους ιερείς που προετοιμάζουν την αναγόρευση φονευθέντων καθολικών σε μάρτυρες, δήλωσε: «ποιος θα μας επιστρέψει τους ναούς, τα έργα τέχνης, τις εικόνες, τους πίνακες» που καταστράφηκαν στην διάρκεια του Εμφυλίου, σε συνέντευξή του σε δεξιό έντυπο.
Η τελετή αφορά στην αναγόρευση σε μάρτυρες ιερέων, αδελφών, μοναχών, διακόνων, φοιτητών καθολικών κολλεγίων και μερικών κοσμικών καθολικών που φονεύθηκαν στην, κατά την Ισπανική καθολική εκκλησία, «μεγαλύτερη θρησκευτική δίωξη στην ιστορία της Ισπανίας». Η εκκλησία θα επιδιώξει την σταδιακή αγιοποίηση εκατοντάδων ακόμη ανθρώπων που βρήκαν το θάνατο στην διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου.
Ο νόμος που πρότεινε η κυβέρνηση Θαπατέρο περιλαμβάνει την καταδίκη των δολοφονιών αυτών μετά από το αίτημα του συντηρητικού καταλανικού κόμματος CiU.
Ωστόσο, οι επικριτές της εκκλησίας επισημαίνουν ότι οι αδικαιολόγητες δολοφονίες δεν ήταν μονόπλευρες, και επιρρίπτουν στους οπαδούς του Φράνκο χιλιάδες φόνους κομμουνιστών, αναρχικών, συμπαθούντων, ομοφυλόφιλων και εν γένει «ύποπτων» στοιχείων για χρόνια ακόμη και μετά τη νίκη του στρατηγού στον πόλεμο.
Η Ισπανική εκκλησία σκοπεύει να μεταφέρει 20.000 πιστούς στο Βατικανό, σε μια ενέργεια που οι επικριτές της χαρακτηρίζουν ως προσπάθεια επίδειξης της «ενότητας» των καθολικών εναντίον του νόμου. Ο εκπρόσωπος της εκκλησίας Χουάν Αντόνιο Μαρτίνεθ Καμίνο υποστηρίζει ότι η τελετή «δε σχετίζεται» με το νομοθέτημα, ενώ ο καταλανός επίσκοπος Χουάν-Ένρικ Βίβες πρόσθεσε ότι δεν έχει στόχο να «διχάσει» τους Ισπανούς αλλά να αποτελέσει μέρος της προσπάθειας «συμφιλίωσης», καθώς οι μάρτυρες «συγχώρεσαν εκείνους που τους φόνευσαν».
Η κυβέρνηση επιχειρεί να αποφύγει μετωπική σύγκρουση με την εκκλησία· υποσχέθηκε να στείλει αντιπροσωπεία της στην τελετή.
Ο Βενέδικτος XVI αναμένεται να παραστεί προσωπικά στην τελετή, παρότι δεν συνηθίζεται, παρά μόνον σε τελετές αγιοποίησης.
www.kathimerini.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ
